Kort antwoord: je kunt een goede train de trainer herkennen aan negen criteria. De belangrijkste: de keurmerken NOBTRA en SPHBO (voor de inhoud), NRTO of CRKBO (voor de aanbieder), heldere voorwaarden en prijzen, een transparant en realistisch programma, een didactiek met veel oefenen en feedback, ondersteuning tussen de bijeenkomsten en het ontbreken van achterhaalde theorieën. Keurmerken zijn een eerste filter — geen kwaliteitsgarantie.
Je wilt een train de trainer volgen, doet een zoekopdracht en krijgt tientallen resultaten. Maar hoe onderscheid je dan de betere opleidingen en opleiders? Een goede train de trainer herkennen is lastiger dan het lijkt. In dit blog lees je waarop je kunt letten bij het kiezen van een train de trainer.
1. Keurmerken voor de opleiding: NOBTRA en SPHBO
Je kunt een goede train de trainer herkennen aan de aanwezigheid van relevante keurmerken. Voor trainersopleidingen zijn er twee echt belangrijk: dat van de Nederlandse Orde van Beroepstrainers (NOBTRA) en dat van de Stichting Post Hoger Beroepsonderwijs (SPHBO).
Het NOBTRA-keurmerk garandeert dat de inhoud aansluit bij het beroep van trainer: je wordt niet ongemerkt opgeleid tot coach of docent. Het SPHBO-keurmerk garandeert dat de opleiding onderwijskundig goed in elkaar zit: er is vooraf nagedacht over doelen en inhoud, die zijn afgestemd met het werkveld en de opleiding wordt geëvalueerd.
Voor opleiders is het niet heel moeilijk om deze keurmerken te behalen. Het kost tijd en moeite, maar de lat ligt niet extreem hoog. Beide keurmerken garanderen dus een minimum aan kwaliteit, geen maximum. Daarom is het ontbreken ervan een belangrijke waarschuwing.
Is een opleiding gecertificeerd door andere instanties, zoals NOBCO of NOLOC? Krab je dan achter de oren, want die certificeren opleidingen voor coaches en loopbaanprofessionals. Ze zeggen dus niets over de aansluiting op het trainersvak.
2. Keurmerken voor de aanbieder: NRTO of CRKBO
Behalve aan de inhoud kun je een goede train de trainer herkennen aan de kwaliteit van de bedrijfsvoering. Wat gebeurt er als je annuleert? Hoe transparant zijn de voorwaarden? Dat wordt getoetst door de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO) en tijdens de audit van het Centraal Register voor Kortdurend Beroepsonderwijs (CRKBO).
Let er dus op dat de aanbieder is aangesloten bij de NRTO of het CRKBO. Is dat niet zo, dan is dat een rode vlag, want ook hier geldt dat het niet heel lastig is om te voldoen aan de eisen.
3. Duidelijke voorwaarden, in lijn met de SER
In de Sociaal-Economische Raad zijn modelvoorwaarden afgesproken die private opleiders kunnen hanteren. Die regels beschermen jouw rechten, bijvoorbeeld een bedenktijd waarin je gratis kunt annuleren, een klachtenregeling en de mogelijkheid om tijdens de opleiding te annuleren en dan nog een deel van je geld terug te krijgen. Ook hieraan kun je dus een goede train de trainer herkennen.
Opleiders die bij de NRTO en het CRKBO zijn aangesloten, hanteren deze regels automatisch. Is een aanbieder niet aangesloten? Pak dan de SER-voorwaarden erbij en kijk of de aanbieder daar sterk van afwijkt.
4. Prijs: helder vermeld op de site
Bij transparantie hoort dat de prijs duidelijk op de site staat. Kijk daar kritisch naar, want vaak zitten er verborgen kosten in voor zaalhuur, lunch, materiaal of btw. Je kunt een goede train de trainer herkennen doordat de aanbieder zich niet goedkoper probeert voor te doen dan hij is.
Let ook op of de opleider is aangesloten bij het CRKBO, want dan komt er geen 21% btw bovenop de prijs. Dat is vooral handig als je de opleiding zelf betaalt. Betaalt je werkgever of je eigen bedrijf, dan is dat niet altijd voordelig.
5. Een transparant aanbod
Als deelnemer wil je weten wat je gaat leren, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken. Een opleiding hoort geen verrassingsshow te zijn. Mooie woorden over de opbrengst of aanlokkelijke termen over de inhoud zijn niet genoeg. Daarom kun je een goede train de trainer herkennen aan een behoorlijke beschrijving van het programma en de onderdelen. En die hoor je vooraf te krijgen, niet nádat je je hebt ingeschreven.
6. Een afgewogen, realistisch programma
Een nieuw vak leren kost tijd en moeite: je moet niet alleen meer wéten, je moet ook nieuwe dingen kúnnen. Dat vergt veel oefenen, feedback en ruimte voor herkansing. Een vuistregel is dat je in een ochtend of middag één nieuwe vaardigheid leert.
Kijk daarom goed of opleiders geen gouden bergen beloven. Presenteren ze een programma van vijf dagen waarin je twintig nieuwe dingen leert? Dan heb je vrijwel zeker te maken met een veredeld hoorcollege. Je kunt een goede train de trainer herkennen aan een programma dat niet overvol zit. Beter éénvaardigheid goed geleerd, dan drie half.
7. Een effectieve didactiek
De trainingsmethode die de opleider zélf gebruikt, is minstens zo belangrijk. Juist aan de didactiek kun je een goede train de trainer herkennen. Veel theorie en weinig oefenen heeft weinig zin. Een opleiding vol ervaringsgerichte oefeningen evenmin: dat geeft wel zelfinzicht, maar weinig trainersvaardigheden. Wat wél werkt, is een uitgekiende mix van voorbeelden, stappenplannen en oefenen met feedback. Vraag daarom altijd door op de manier van trainen die een aanbieder gebruikt.
8. Ondersteuning na elke bijeenkomst
Als het goed is, doe je tijdens elke bijeenkomst nieuwe vaardigheden op. Ook aan goede begeleiding tussendoor kun je een goede train de trainer herkennen. Om die echt in de vingers te krijgen, is het belangrijk dat je er ná elke bijeenkomst mee verder oefent en feedback op krijgt. In een effectieve train de trainer is dat onderdeel van het programma. Check daarom of gerichte opdrachten en feedback van de opleider na elke bijeenkomst bij de opleiding horen.
9. Hoed je voor achterhaalde theorieën
In trainersland gaan veel theorieën rond over hoe je het best traint. Helaas zitten daar ook benaderingen tussen die achterhaald of pure speculatie zijn. Aan het ontbreken daarvan kun je een goede train de trainer herkennen. Een paar voorbeelden: aansluiten op leerstijlen (Kolb), meervoudige intelligenties (Gardner) of de piramide van Dale. Die leveren deelnemers niets op en doen ze zelfs tekort.
Hoe verder?
- Deze criteria helpen je om het kaf van het koren te scheiden, maar ze zeggen nog niet of dit dé train de trainer voor jóu is. Hóé je dat doet, lees je in Hoe kan je een train de trainer kiezen?
- Benieuwd naar ons aanbod? Bekijk dan de pagina met alle informatie over onze eigen train de trainer.